POMOC PSYCHOLOGICZNA

Mieszane zaburzenia zachowania i emocji

Dziecku zachowującemu się w sposób nieakceptowany społecznie przeważnie przypinana jest etykietka źle wychowanego chuligana. Najczęściej niesłusznie, gdyż takie same objawy mogą być przejawem poważnych zaburzeń rozwojowych, określonych w klasyfikacji ICD10 pod pozycją F92.8 jako mieszane zaburzenia zachowania i emocji. Istnieje ogromna różnica pomiędzy jednym (chuligaństwem) a drugim (zaburzeniami zachowania i emocji).

Naszym zadaniem jest te różnice rozpoznać i skutecznie skorygować, a także wyposażyć Rodzinę w umiejętności skutecznego radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych. Terapia dziecka z zaburzeniami zachowania i emocji ukierunkowana jest na rozwój i kształcenie podstawowych umiejętności psychospołecznych, zdolności do samokontroli oraz przyjaznych sposobów prowadzenia komunikacji. Pomoc psychologiczna ma na celu rozwijanie zachowań adaptacyjnych oraz opanowanie technik kontroli własnych emocji, a także umiejętności ich identyfikacji i świadomości ich źródeł. Interwencja rodzinna polega przede wszystkim na udzieleniu rodzicom wsparcia z powodu zakłóceń w funkcjonowaniu systemu, w którym dziecko z zaburzeniami zachowania często stanowi najsłabsze ogniwo. Pomoc psychologiczna rodzicom jest często jednym z pierwszych zadań. Ponadto pomoc psychologiczna w ramach terapii behawioralnej są oni wyposażani w wiedzę i umiejętności stosowania skutecznych metod wychowawczych, efektywnej komunikacji z dzieckiem oraz strategii negocjacyjnych, przydatnych w rozwiązywaniu wielu problemów.

Pomoc psychologiczna naszych terapeutów w przypadku zaburzeń zachowania powinna objąć cały system w którym wzrasta dziecko. Podejście systemowe w połączeniu z elementami terapii poznawczo-behawioralnej to kompleksowa i najskuteczniejsza metoda radzenia sobie z problemami jakie niosą mieszane zaburzenia zachowania i emocji u dzieci i młodzieży.

Pomoc psychologiczna – przykłady zaburzeń zachowania i emocji

  • Niezwykle częste lub gwałtowne wybuchy złości.
  • Częste kłótnie z innymi.
  • Częste jawne przeciwstawianie się.
  • Częste celowe działanie sprawiające innym przykrość.
  • Częste zrzucanie winy i odpowiedzialności za własne złe zachowania na innych.
  • Nadwrażliwość, obrażanie się.
  • Częste złoszczenie się i poczucie krzywdy.
  • Mściwość.
  • Częste kłamstwa, niedotrzymywanie obietnic.
  • Częste wszczynanie bójek.
  • Używanie narzędzi mogących zranić innych.
  • Częste szukanie ekstremalnych wrażeń.
  • Częste okrucieństwo fizyczne.
  • Rozmyślne niszczenie przedmiotów.
  • Utrwalone nieprawidłowe wzory interakcji społecznych.
  • Lękliwość, nadmierna czujność, nie zmieniające się pod wpływem pocieszenia.
  • Ograniczenie interakcji z innymi ludźmi.
  • Poczucie nieszczęścia.
  • Zaburzenia wzrostu i przybierania na wadze.
  • Stany lękowe.
  • Natręctwa myślowe i czynności przymusowe.
  • Zaburzenia nastroju.
  • Natręctwa.
  • Zaburzenia nastroju
  • Myśli samobójcze.

Kiedy iść z dzieckiem do psychologa dziecięcego?

Nie każde złe zachowanie dziecka oznacza, że trzeba pójść z nim do psychologa dziecięcego. Są jednak sytuacje, w których lepiej zasięgnąć porady specjalisty.

  • Odczuwacie niepokój o rozwój czy zachowanie dziecka. Czujecie się bezradni, bo nie wiecie, czy poradzicie sobie z trudnościami wychowawczymi.
  • Wychowawczyni dziecka lub jego opiekunka (albo dziadkowie) zwracają wam uwagę na pewne problemy dziecka. Mimo że sami ich nie dostrzegacie, koniecznie sprawdźcie, czy jednak nie dzieje się nic niepokojącego.
  • Wydaje się Wam, że wasze dziecko jest bardzo zdolne. Dzięki wizycie u specjalisty jakim jest psycholog dziecięcy przekonacie się, czy macie rację, i będziecie mogli tak pokierować wychowaniem dziecka, by mogło jak najlepiej rozwijać swoje umiejętności.

Co musicie zrobić przed wizytą u psychologa dziecięcego?

Umawiając się na spotkanie, zapytajcie, czy powinniście przyjść sami jako rodzice/opiekunowie dziecka, czy od razu z dzieckiem – niektórzy psychologowie dziecięcy na pierwszym spotkaniu chcą porozmawiać jedynie z rodzicem/opiekunem, inni również z dzieckiem.

  • Zróbcie notatki. Przed wizytą zapiszcie sobie, jaki widzicie problem. Zastanówcie się, co w zachowaniu dziecka niepokoi was najbardziej, a które cechy odbieracie pozytywnie. Takie zapiski są gwarancją, że nie zapomnicie o niczym ważnym.
  • Przypomnijcie sobie wydarzenia z życia dziecka, takie jak pobyty w szpitalu, poważne choroby czy upadki, ale też pogrzeby, śluby w rodzinie. Czyli wszystko to, co w jakiś sposób odbiegało od normalnego trybu życia kilkulatka. Zastanówcie się też, kiedy zaobserwowaliście zmiany w zachowaniu dziecka.
  • Zabierzcie książeczkę zdrowia dziecka. Tu znajdują się zapiski o rozwoju dziecka w jego pierwszym roku życia, a także informacje z okresu ciąży. Psycholog dziecięcy również takich informacji potrzebuje.

Jak wygląda wizyta u psychologa dziecięcego?

Macie prawo denerwować się przed wizytą u psychologa dziecięcego. Rozmowa o problemach nigdy nie należy do łatwych. W gabinecie psycholog dziecięcy zapyta Was:

  •  …o problem z jakim przychodzicie. Na początku psycholog dziecięcy poprosi was o wyjaśnienie, z jakiego powodu ma się odbyć konsultacja.
  • Dziecko sam na sam z psychologiem. Po rozmowie psycholog dziecięcy poprosi was, żebyście zostawili go samego z dzieckiem. To potrzebne, bo dzieci często przy rodzicach nie mówią o wszystkim, co je dotyka, np. że nie lubią pani w przedszkolu. Jeśli dziecko nie będzie chciało zostać samo, psycholog umówi was na następną wizytę.
  • Rodzic u psychologa dziecięcego. Teraz wy zostaniecie poproszeni do gabinetu, a dziecko będzie czekało na korytarzu (przyda się ktoś, kto się nim zaopiekuje, może to być jeden z rodziców/opiekunów). Psycholog dziecięcy może stwierdzić, że rozwój dziecka nie odbiega od normy i to, co wam wydaje się problematycznym zachowaniem, jest charakterystyczne dla etapu rozwoju dziecka. Może jednak także potwierdzić wasze przypuszczenia. W tej sytuacji otrzymacie wskazówki postępowania z dzieckiem w domu, np. kiedy je chwalić, jak reagować na wybuchy gniewu. Jeśli będzie taka potrzeba, psycholog poprosi was o zapisanie dziecka na zajęcia terapeutyczne.

Po wizycie u psychologa dziecięcego– praca z dzieckiem w domu

Wizyta u psychologa dziecięcego to zazwyczaj pierwszy krok do rozwiązania problemu. Specjalista sam go nie zlikwiduje. Jego zadanie to m.in. podanie sposobów na rozwiązanie problemu. Reszta należy do rodziców. To właśnie was czeka praca, w której najcenniejsze są wasza wola, konsekwencja i systematyczność. Tylko dzięki temu dziecko ma szansę na szybkie wyjście na prostą.

Nie mów o dziecku w jego obecności

Choć kilkulatek nie rozumie jeszcze znaczenia wszystkich słów, lepiej nie rozmawiajcie przy nim o jego złym zachowaniu – dziecko orientuje się, o co chodzi, przede wszystkim po intonacji. Po drugie, pod wpływem emocji możecie np. powiedzieć, że dziecko jest złe, chociaż w rzeczywistości wcale tak nie myślicie. Ponadto dziecko zapamiętuje wyrwane z kontekstu fragmenty rozmów, które czasem zostają mu w pamięci na długo. W ten sposób może budować negatywny obraz siebie.